Masuk angin

De maandelijkse journalisten borrel. Ik neem een gin&tonic. En een tweede. Zeg geen nee tegen de derde. Het is gezellig. Iedereen is er. Nieuwe mensen, oude bekenden.

Ik vind mijzelf in de hoek van de ‘hardcoreclub’. Samen met hen sla ik een sambuka achterover. Steek een sigaret op. Verval in de zoveelste hysterische lachstuip.

Dan gaat de telefoon. Mijn telefoon. Ik mis de oproep. Pak het mobieltje, zie drie andere gemiste oproepen. Van de babysitter. Ik slik een restje drank weg. Sta op en baan mij een weg door de menigte.

Buiten bel ik terug. Ze neemt meteen op. Ze boert. Hard. Ik begrijp er niets van. Ben ik zo dronken? Ik vraag wat er is. ‘Masuk Angin’, is het antwoord. Voorafgaand en gevolgd door een boer. Ze hangt op.

Ik vertaal: masuk – naar binnen, angin – wind.

Een Indonesisch lid van de hardcoreclub belt nog een keer. Voor de zekerheid. Finn slaapt. De babysitter wil naar huis. Ik heb een half uur. Snel nog een drankje. En een sigaret. Afscheid nemen. Taxi aanhouden.

Thuis. Ik loop naar binnen. Het ruikt naar babyolie. Ze heeft een blauwe handdoek om. Haalt fanatiek een geldstuk over haar arm. Ze boert. Het muntje laat rode strepen achter op haar arm. Ze rilt. Het is dertig graden. Ik geef haar een vestje en geld voor de taxi. Al boerend loopt ze naar buiten.

Ik weet niet wat ik ervan moet vinden. Anthony ook niet. We lachen een beetje. Anthony boert. Vindt hij vooral zelf heel grappig.

De volgende dag op kantoor weet iedere Indonesiër waar ik het over heb. Ja, nee, natuurlijk. Masuk angin: je niet zo lekker voelen. Het boeren hoort erbij. Op die manier verlaat de wind je lichaam. De wind ontsnapt ook door de rode strepen gecreëerd door het muntje.

De bekentenis dat ik nog nooit masuk angin heb gehad, leidt tot opgetrokken wenkbrauwen. Ik hoor ze denken: ze woont hier nog niet zolang. Misschien ben ik pas geïntegreerd als de wind is binnengekomen? Ik wacht rustig af.

Over masuk angin: http://www.expat.or.id/medical/masukangin.html

Putenfleisch

In Indonesië wonen de meeste moslims ter wereld. En daar is geen ontsnappen aan. Op iedere hoek staat een moskee, op het plafond van iedere hotelkamer een pijl richting Mekka en alle etenswaren in de supermarkt zijn halal.

Vlees is halal wanneer bij de slacht de halsslagaders zijn doorgesneden, het bloed uit het dier is weggevloeid en iemand de spreuk "Bismillah, Allahu Akbar" uitspreekt. Maar in de supermarkt is alles halal. Kaas, melk, rijst. Lokaal of geïmporteerd: je kan het zo gek niet bedenken of het heeft een halal-tekentje. Zou iemand op het vliegveld alle goederen binnenhalen met een: "Bismillah, Allahu Akbar"?

Varkens zijn trouwens nooit halal, maar altijd haram. Moslims mogen dus geen varkensvlees eten. In de supermarkt ligt het dan ook strikt gescheiden van collega koe, kip en schaap. Boven het schap staat in grote rode letters: BABI. Andere varkens-producten zijn herkenbaar aan een sticker met de afbeelding van een varken en de woorden: mengandung BABI.

In Duitsland hebben ze de varkensvrije markt ondekt. Tenminste, op de Duitse pot hotdogs in mijn keukenkastje staat: 100% Geflugel-wursten, in zarter Eigenhaut ohne Schweinefleisch. Geëxporteerd naar Indonesië, ook moslims houden van hotdogs. Met lunchtijd wil ik iets anders dan de eeuwige rijst. De pot is snel gevonden. Er zitten zes hotdogs in. Genoeg, ook voor Asli, Mini en de twee werkmannen die wat klusjes aan het doen zijn.

De worstjes moeten vijf minuten in warm water, ondertussen besmeer ik de broodjes met ketchup en mayo. Aan tafel verorber ik samen met Finn een hotdog. Best lekker. Vindt Finn ook. Dan hoor ik een gil. "Ibu!" Ik loop naar de keuken en zie Mini staan met de Duitse pot in haar trillende handen. Ze wijst naar een plaatje van een varken. Daaronder een ingrediëntenlijstje in het Indonesisch. Eerste ingrediënt: Daging Babi.

Haar hotdog ligt onaangeroerd op het aanrecht. De werkmannen hebben hun broodjes al naar binnen gewerkt. Geschrokken kijk ik nogmaals naar de Duitse tekst. Ik lees: 100%Geflügel-würsten, ohne Schweinefleisch. Het Zutaten-lijstje zegt: 75% Putenfleisch. Ik leg uit wat er staat. Mini kijkt ongelovig naar mij en heel vies naar haar hotdog. Ze wijst naar het Bahasa Indonesia op de pot en leest het hardop voor. Ik lees op mijn beurt de Duitse tekst nog een keer, ze lijkt gerustgesteld.

Even later is ze samen met Asli aan het eten. Rijst. Met bamboecurry. De hotdog is in geen velden of wegen te bekennen. Ik haal de pot uit de koelkast, de voor Asli bestemde hotdog drijft eenzaam rond. Nogmaals poog ik een vertaling. De dames kijken mij glimlachend aan en herhalen braaf wat ik zeg: "Tidak adda babi". Hun meewarige blik zegt genoeg, die hotdog blijft waar hij is: in zijn eentje in de pot.

Halal: Alle dingen die Allah voor de mens heeft goedgekeurd
Bismillah, Allahu Akbar: In naam van Allah, de grootste
Haram: Alle dingen die Allah voor de mens heeft verboden
Ibu: Mevrouw (ik word nooit Esther genoemd, hooguit Ibu Esther)
Putenfleisch: Kalkoen
Tidak adda babi: Het bevat geen varkensvlees

'Allahu Akbar'

De oproepen tot gebed in Jakarta zijn voor sommige van onze vrienden reden genoeg om dubbele beglazing in hun huizen te laten zetten. Anderen kiezen er daarom voor in een duurdere wijk te wonen waar het geluid van de moskee niet tot in de slaapkamer doordringt.

Normaal gesproken slapen wij door het eerste ochtendgebed heen, dat is tegen een uur of 04.00. Nu, tijdens de ramadan lopen er om 03.30 nachtwakers rond in onze straat die met stokken op de hekken slaan en heel hard ‘Sahur’ roepen. Een teken dat over een half uur de zon opkomt en er dus niet meer gegeten mag worden.

Ons huis slaan ze over, wetende dat er ongelovigen huizen, maar hun geschreeuw is genoeg om ons toch wakker te maken. Een half uur daarna beginnen alle vijf de moskees in onze buurt om het hardst op te roepen tot het ochtendgebed.

De enige die er echt van geniet is Finn. Hij slaapt ‘s ochtends godzijdank door alle herrie heen, maar zingt hard mee met de resterende oproepen. Onder begeleiding en gevolgd door applaus van Asli en Mini roept hij de hele dag 'Allahu Akbar!' .

Om precies te weten wanneer ze s'avonds de vasten mag breken zet Asli iets voor zessen de televisie aan. Alle zenders hebben hun programmering zo afgesteld dat precies op de 'buka puasa' tijd de stem van een Imam ‘Allahu Akbar’ zingt. Het ultieme moment van de dag, voor Finn (en voor alle moslims in Indonesië). Hij springt, danst, zingt luidkeels mee, lacht en bewondert de stem van de Imam.

Maar net zo plotseling als het is begonnen, houdt het zingen op en verspringt het beeld naar een waspoeder reclame of naar een van de tientallen Indo-soaps. Dit is het minst ultieme moment van de dag, voor Finn. Terwijl meer dan tweehonderd miljoen Indonesische moslims genieten van hun eerste echte maaltijd, duikt Finn naar de vloer en bonkt hysterisch met zijn hoofd op de tegels.

Roodaangelopen en schoppend eist hij dat ‘Allahu Akbar’ NU terugkomt. Om na een aantal minuten stil op de grond te blijven liggen en met een snik in zijn stem nog een keer te vragen om ‘Allahu Akbar’. Zijn wens wordt verhoord: de volgende ochtend om iets na vieren.

Sahur: Naam van ontbijt tijdens het vasten
Allahu Akbar: God is groot
Buka puasa: Breken van de vasten